1. Strona główna
  2. Terapia cranio
  3. Prace dyplomowe
  4. Anna Falewicz, 2026

Praca dyplomowa

Rola Biodynamicznej Terapii Czaszkowo-Krzyżowej jako wsparcia w procesie psychoterapeutycznym

Anna Falewicz2026

Rozdział 1. Wprowadzenie

Współczesna psychoterapia coraz częściej zwraca uwagę na związek między ciałem a emocjami oraz na rolę somatycznych doświadczeń w procesie terapeutycznym. Pomimo tego, w wielu podejściach terapeutycznych ciało nadal bywa traktowane jako tło, a nie jako aktywny obszar pamięci i przetwarzania doświadczeń. Tymczasem trauma i przewlekły stres często zapisują się w ciele, wpływając na funkcjonowanie układu nerwowego, postawę, oddech oraz odczuwanie bezpieczeństwa (van der Kolk, 2022; Levine, 202). W takiej sytuacji praca z ciałem może stać się istotnym wsparciem procesu psychoterapeutycznego. Zwłaszcza gdy terapia psychodynamiczna prowadzi do intensywnych uczuć, a klient potrzebuje dodatkowego narzędzia regulacji. Celem mojej pracy jest opisanie roli BTCK jako wsparcia w psychoterapii psychodynamicznej u osoby z traumą zaniedbania i depresją. Praca ma pokazać, w jaki sposób praca biodynamiczna może wspierać regulację układu nerwowego, dostęp do zasobów w ciele, zwiększenie poczucia bezpieczeństwa oraz integrację trudnych doświadczeń. Praca opiera się na analizie ośmiu sesji BTCK, które zostały przeprowadzone z jedną klientką w trakcie jej psychoterapii.

Moja praca ma charakter opisowy i refleksyjny, jest oparta na praktyce terapeutycznej oraz literaturze polskojęzycznej. Przeprowadzone sesje opisałam w sposób umożliwiający zachowanie poufności klientki, a jednocześnie pokazujący proces terapeutyczny.

Rozdział 2. Biodynamiczna Terapia Czaszkowo-Krzyżowa- rola terapeuty

Biodynamiczna Terapia Czaszkowo-Krzyżowa jest podejściem manualnym, które opiera się na założeniu, że ciało ma naturalną zdolność do samoregulacji i samozdrowienia. Terapeuta nie naprawia ciała, lecz tworzy warunki, w których układ nerwowy może powrócić do równowagi. W ujęciu biodynamicznym ważne jest to, co w ciele jest w ruchu i jak ten ruch jest organizowany, na poziomie strukturalnym i psychologicznym (Gilchrist, 2013). Terapia ta zakłada, że w ciele istnieją subtelne rytmy i impulsy, które mogą świadczyć o procesach zdrowienia oraz o tym,

gdzie w ciele znajdują się zablokowania nazywane punktami inercyjnymi. W pracy BTCK kluczowe są: obecność terapeuty, ugruntowanie, szacunek dla granic oraz uważność na klienta. To pozwala na tworzenie poczucia bezpieczeństwa, które jest niezbędne w pracy z traumą. W praktyce terapeuta obserwuje subtelne zmiany w rytmie czaszkowo-krzyżowym, jakość tkanki oraz to, co w ciele jest zablokowane. W biodynamicznym podejściu terapeuta towarzyszy, nie narzuca zmian, a jedynie wspiera naturalną organizację ciała (Gilchrist, 2013). Terapia czaszkowo-krzyżowa w ujęciu biodynamicznym nie jest terapią tylko fizyczną. To także praca z systemem nerwowym, emocjami i doświadczeniem. W kontakcie z ciałem klienta pojawiają się napięcia mięśniowe i informacje o tym, jak ciało przechowuje doświadczenia, jak reaguje na stres i jak tworzy mechanizmy ochronne. W tym sensie BTCK może być narzędziem do pracy z traumą, ponieważ pozwala na regulację układu nerwowego oraz umożliwia powolne przetwarzanie doświadczeń w bezpiecznym kontakcie.

Rozdział 3. Trauma, depresja i ciało- teoria i mechanizmy

Trauma zaniedbania jest rodzajem traumy rozwojowej, która często nie jest bezpośrednio widoczna, a mimo to ma głębokie konsekwencje. Brak odpowiedzi na potrzeby emocjonalne w dzieciństwie, niestabilność opieki czy poczucie, że nie zasługuję, mogą prowadzić do chronicznego poczucia pustki, wstydu i trudności w tworzeniu relacji. W konsekwencji ciało często staje się przechowalnią emocji i pamięci traumatycznej. W literaturze podkreśla się, że traumatyczne doświadczenia nie zawsze są przechowywane jako wspomnienia w formie narracji. Często są one zapisane w układzie nerwowym i tkankach ciała, co objawia się poprzez napięcia, chroniczny stres, zaburzenia snu czy bóle (van der Kolk, 2022; Levine, 2022; Heller i LaPierre, 2018). Depresja jest często opisywana jako stan, w którym osoba doświadcza braku energii, spowolnienia, obniżonego nastroju oraz trudności w odczuwaniu radości. W przypadku osób z doświadczeniem traumy zaniedbania depresja może być także wyrazem długotrwałego poczucia bezradności, braku bezpieczeństwa i trudności w budowaniu relacji. W ujęciu somatycznym depresja często wiąże się z napięciem w ciele, trudnością w oddechu, uczuciem ciężaru oraz ograniczeniem dostępu do zasobów wewnętrznych. W pracy z ciałem ważne jest, aby wprowadzać elementy, które umożliwiają powrót do odczuwania bezpiecznej obecności i dostępu do zasobów (Levine, 2022). W pracy z traumą ważne jest rozumienie mechanizmów układu nerwowego, które odpowiadają za reakcje na zagrożenie. Teoria poliwagalna opisuje trzy stany regulacyjne: aktywację współczulną (walka/ucieczka), wyłączenie przywspółczulne (zamrożenie) oraz stan bezpiecznego zaangażowania (Dana, 2021). U osób z traumą często obserwuje się częste przechodzenie między tymi stanami, co utrudnia poczucie stabilności i spokoju. W tym kontekście praca BTCK może wspierać regulację układu nerwowego poprzez delikatne dotarcie do ciała, umożliwiając powrót do stanu bezpiecznego zaangażowania (Dana, 2021; van der Kolk, 2022).

Rozdział 4. Metodologia i kontekst pracy

Opis klientki i kontekst psychoterapii

Klientka jest kobietą w wieku około 40 lat, uczestniczy w terapii psychodynamicznej od kilku miesięcy. Zgłosiła się do mnie na Biodynamiczną terapię czaszkowo-krzyżową z intencją wsparcia procesu terapeutycznego, w szczególności w obszarze regulacji emocji, pracy z napięciem ciała oraz wzmocnienia poczucia bezpieczeństwa. W wywiadzie wstępnym klientka

opisała, że w dzieciństwie doświadczała zaniedbania emocjonalnego, a w dorosłości zmagają się z okresami depresji, poczuciem pustki oraz trudnościami w relacjach. W psychoterapii psychodynamicznej pracuje nad zrozumieniem własnych schematów, wzorców relacyjnych oraz traumatycznych doświadczeń z przeszłości. Klientka zgłosiła, że po sesjach psychoterapeutycznych często czuje silne emocje, które trudno jej utrzymać w ciele. Zdarzało się, że po sesji terapeutycznej doświadczała rozproszenia, napięcia w ciele oraz trudności z powrotem do siebie. W związku z tym BTCK miało być wsparciem w domykaniu procesu terapeutycznego, poprzez bezpośredni kontakt z ciałem i pracę z regulacją układu nerwowego.

W pracy zastosowałam 8 sesji BTCK, które odbywały się raz w tygodniu. Każda sesja trwała około 50 minut. Przed każdą sesją poświęcałam chwilę na ugruntowanie siebie, skierowanie uwagi na oddech, punkty podporu oraz przestrzeń wokół. W trakcie sesji klientka była proszona o wygodne ułożenie na stole terapeutycznym. Wszystko odbywało się z dbałością o wygodę, oferując poduszkę pod kolana i koc. Uzyskałam świadomą zgodę klientki na pracę dotykową oraz na wykorzystanie materiału w pracy dyplomowej. W celu ochrony prywatności, w pracy użyłam innego imienia i przybliżonego wieku klientki. W przypadku trudnych reakcji klientki, ja jako terapeutka pozostawałam obecna, oferowałam wsparcie i w razie potrzeby kończyłam sesję wcześniej.

Rozdział 5. Studium przypadku, opis 8 sesji

Każda sesja zawiera krótki opis przebiegu, wrażenia klientki oraz refleksję terapeutyczną.

Sesja 1

Sesja rozpoczęła się krótką rozmową, w której klientka opisała swoje samopoczucie. Od kilku dni czuła napięcie w całym ciele, szczególnie w miednicy i głowie. Mówiła też o trudnościach z zatrzymaniem się i odpoczynkiem. Poprosiłam, aby na chwilę zauważyła swoje ciało na stole i sprawdziła, czy jest miejsce, w którym czuje się dobrze i bezpiecznie. Klientka wskazała stopy, które wydawały się stabilne i ciężkie. Zaprosiłam ją, by w razie potrzeby wracała uwagą do tego zasobu. Po uzyskaniu zgody na kontakt, delikatnie ułożyłam jedną dłoń pod kością potyliczną, a drugą na kości klinowej. Na początku ruch był bardzo subtelny i nieregularny. Zauważyłam wrażenie napięcia, jakby połączenie pomiędzy tymi strukturami było sztywne i mało elastyczne. Pozostałam w uważnej obecności, obserwując relację pomiędzy kością klinową a potyliczną. Po kilku minutach zauważyłam delikatne zmiany w jakości ruchu. Rytm stawał się bardziej wyraźny, a napięcie stopniowo ustępowało. Pojawiło się wrażenie większej przestrzeni w obrębie czaszki, a ruch zaczął się wydłużać. Oddech klientki pogłębił się, a całe ciało zaczęło bardziej osiadać na stole. Następnie przeniosłam jedną dłoń na kość klinową, a drugą ułożyłam na kolcu biodrowym. Obserwowałam połączenie pomiędzy głową a miednicą oraz wzdłuż osi ciała. Na początku wyczuwalne było napięcie i brak spójności ruchu pomiędzy tymi obszarami, jakby górna i dolna część ciała pracowały niezależnie od siebie. Pozostałam w tym kontakcie, pozwalając ciału klientki na własną organizację. Z czasem zauważyłam, że ruch zaczął się harmonizować. Pojawiła się płynność, a rytm stał się bardziej regularny i spójny. Wzdłuż osi ciała wyczuwalny był delikatny pływ, który stopniowo obejmował coraz większą przestrzeń. Klientka

westchnęła, a napięcie w obrębie miednicy wyraźnie się zmniejszyło. Na koniec sesji zapytałam, jak się czuje. Klientka odpowiedziała, że ma wrażenie większego połączenia pomiędzy głową a resztą ciała oraz że czuje się bardziej osadzona i spokojna.

Refleksja terapeutyczna: w tej sesji zauważyłam, że klientka bardzo potrzebowała poczucia bycia w swoim ciele. Stan klientki wskazywał na brak integracji między górą i dołem ciała, co mogło być odzwierciedleniem rozłączenia emocjonalnego wynikającego z traumy. Praca w tym obszarze pozwoliła jej na powrót do stabilizacji i poczucia spójności. W kontekście psychoterapii psychodynamicznej (Barber i Summers, 2016) sesja ta mogła wspierać proces, który w terapii słownej bywa trudny do dokończenia. Poczucie, że emocje i myśli mają swoje miejsce w ciele i mogą być zintegrowane (van der Kolk, 2022).

Sesja 2

Sesja rozpoczęła się od rozmowy o samopoczuciu klientki. Była zmęczona, odczuwała napięcie w obrębie twarzy, szczęki i oczu. Wspomniała, że często zaciska zęby i ma trudność z rozluźnieniem tej części ciała. Poprosiłam ją, aby na chwilę zauważyła swoje ciało i wskazała miejsce, w którym czuje się najbezpieczniej. Klientka wskazała oddech w brzuchu jako najbardziej dostępny zasób. Po uzyskaniu zgody na kontakt, ułożyłam dłonie w chwycie twarzowym na oczach. Na początku wyczuwalne było napięcie i opór, jakby okolica oczu była przeciążona. Po kilku minutach napięcie zaczęło ustępować. Oddech klientki pogłębił się, a ciało zaczęło osiadać na stole. Następnie, po ponownym zapytaniu o zgodę, przeszłam do pracy z chwytami wewnątrz jamy ustnej. Pierwszy chwyt był w formie „V” na zębach. Na początku wyczuwalne było napięcie i ograniczona ruchomość oraz asymetria między stronami. Z czasem pojawiło się rozluźnienie, a strony zaczęły pracować bardziej symetrycznie. Po chwili pojawiła się większa przestrzeń. Za zgodą klientki położyłam palec w okolicy lemiesza, ten chwyt przyniósł wyraźniejsze połączenie między twarzą a resztą ciała. Sesję zakończyłam przy nogach. Pod koniec sesji klientka powiedziała, że twarz jest rozluźniona, a w głowie pojawiło się więcej spokoju.

Refleksja terapeutyczna: praca z twarzą i szczęką mogła dotykać obszaru, w którym klientka trzymała stres i napięcie związane z kontrolą oraz brakiem bezpieczeństwa. Podkreśla się, że ciało często zatrzymuje napięcie w mięśniach twarzy, co może być związane z mechanizmami obronnymi (Levine, 2022; Rotschild, 2014). W kontekście psychoterapii psychodynamicznej, rozluźnienie w tej części ciała mogło wspierać większą dostępność do emocji i doświadczeń.

Sesja 3

Sesja rozpoczęła się krótką rozmową, w której klientka opisała silne zmęczenie, napięcie w ciele oraz trudność z odpoczynkiem. Mówiła o wewnętrznym pobudzeniu i wrażeniu, że ciało jest cały czas w gotowości. Dwa dni wcześniej pracowała na swojej sesji psychoterapeutycznej nad bardzo trudnym dla niej tematem. Poprosiłam ją, aby na chwilę zauważyła swoje ciało i wskazała zasób. Klientka wskazała klatkę piersiową jako miejsce, w którym czuła lekkie rozluźnienie. Po uzyskaniu zgody na kontakt ułożyłam dłonie na ramionach, a następnie w chwycie poliwagalnym (lewą pod kością potyliczną, prawą na okolicy serca). Jeszcze będąc przy ramionach odczułam silne napięcie. Na początku wyczuwalne było napięcie i brak swobody w ciele. Pozostałam w uważności, obserwując oddech i reakcje ciała. Z czasem napięcie zaczęło się zmniejszać, a ruch

stał się bardziej miękki i płynny. Oddech klientki pogłębił się i zwolnił, a ciało zaczęło osiadać na stole. Pojawiło się wrażenie większego poczucia bezpieczeństwa i wyciszenia. Weszłyśmy w długi pływ. Ostatnim chwytem zakańczającym sesję, był chwyt krzyżowo-potyliczny CV4. Zaprosiłam spokój i przestrzeń. Po chwili odczuwałam jak opona twarda rozluźniła się, a płyn rdzeniowo-kręgowy płynął bez żadnych trudności. Pod koniec sesji klientka powiedziała, że jej ciało w końcu mogło odpocząć i że czuje się bardziej obecna i spokojna.

Refleksja terapeutyczna: chwyt poliwagalny może wspierać regulację układu nerwowego poprzez stymulację obszarów związanych z poczuciem bezpieczeństwa i spokoju (Dana, 2021). W kontekście traumy zaniedbania, takie doświadczenie może być szczególnie ważne, ponieważ osoby z traumą często mają trudność w utrzymaniu stanu bezpiecznego zaangażowania.

Sesja 4

Sesja rozpoczęła się od krótkiej rozmowy. Klientka mówiła, że po ostatniej sesji czuła się bardziej obecna, ale w ciągu tygodnia wracały okresy napięcia, szczególnie w okolicy klatki piersiowej i brzucha. Powiedziała, że po rozmowach na sesjach psychoterapeutycznych często czuje pustkę. Zaproponowałam, aby na chwilę przyjrzała się, co jest dostępne w ciele jako zasób. Klientka wskazała na odczucie ciepła i miękkość w dłoniach. Poprosiłam, żeby w razie potrzeby skierowała swoją uwagę na dłonie. Po uzyskaniu zgody na kontakt położyłam dłonie przy stopach. Na początku było wyraźne napięcie i zamknięcie. Intuicyjnie położyłam jedną dłoń na środku klatki piersiowej, a drugą na brzuchu. Słuchałam reakcji z ciała. W pewnym momencie klientka westchnęła, a brzuch stał się bardziej miękki. Oddech zaczął się wydłużać. W trakcie sesji pojawiło się uczucie jakby ciało nie mogło się zdecydować czy odpoczywać, czy być gotowym. Pozostałam w kontakcie i dalej słuchałam, dając czas na samoorganizację. Z czasem w obszarze brzucha pojawił się delikatny ruch i wrażenie odpuszczenia, które klientka również zdecydowanie poczuła mówiąc, że schodzi z niej napięcie. Sesję zakończyłam na ramionach. Na koniec klientka powiedziała, że czuje mocniejszą obecność w ciele oraz że odczuwa większe bezpieczeństwo w okolicy brzucha. Jej dłonie w których wcześniej odczuwała ciepło i miękkość, na koniec sesji mówiła, że czuje niesamowitą radość z tego, że ma dwie sprawne dłonie. Myślała o nich podczas sesji i nigdy ich nie doceniała.

Refleksja terapeutyczna: sesja pokazała, że zasoby w ciele (dłonie, oddech) mogą działać jak kotwica, szczególnie gdy klientka doświadcza rozsypania po psychoterapii. W ujęciu somatycznym budowanie zasobów w ciele jest podstawą regulacji układu nerwowego (Rotschild, 2014; Levine, 2022).

Sesja 5

Klientka zgłosiła się na sesję po trudnym tygodniu w terapii psychodynamicznej. W trakcie rozmowy powiedziała, że poruszane tematy z dzieciństwa wywołały w niej silne emocje, ale po sesji nie mogła ich utrzymać i odczuwała rozproszenie oraz pustkę. W sesji zaproponowałam, aby klientka najpierw poczuła swoje ciało w kontakcie ze stołem i sprawdziła, gdzie jest najbardziej obecna. Wskazała na okolicę klatki piersiowej i gardła, gdzie czuła zaciśnięcie i chęć powstrzymania emocji. Poprosiłam, aby spróbowała odnaleźć miejsce, w którym czuje się choć trochę lepiej. Wskazała swoje łydki, które odczuwała jako podparte i leżące pewnie na stole. Po uzyskaniu zgody, położyłam dłonie na ramionach klientki. Drugi chwyt jaki zastosowałam była

kołyska potyliczna. W pewnym momencie klientka zaczęła płytko oddychać. Zapytałam jak się czuje, a ona odparła, że czuje dyskomfort w gardle. Zapytałam jakie to jest dla niej i czy będzie w porządku jeżeli jeszcze chwilę zostanę przy jej głowie. Powiedziała, że dyskomfort nie jest bardzo uciążliwy. Poprosiłam, aby skierowała swoją uwagę do łydek, Ciało było bardzo sztywne jakby chciało zatrzymać emocje. Pozostałam w kontakcie, pozwalając układowi nerwowemu klientki na samoorganizację. Po kilku minutach napięcie zaczęło się rozluźniać, a klientka zaczęła oddychać głębiej. Pojawiło się delikatne uczucie opadania w klatce piersiowej, które klientka opisała jako puszczenie ciężaru.

Pod koniec sesji klientka powiedziała, że poczuła, jakby „coś w jej ciele się rozpuściło” i że po raz pierwszy od dawna mogła utrzymać emocję bez uciekania w myśli.

Refleksja terapeutyczna: sesja pokazuje, że praca z ciałem może wspierać proces przetwarzania traumy, ponieważ umożliwia doświadczenie emocji w bezpiecznym kontakcie. Mechanizm ten jest spójny z podejściem somatycznym, które podkreśla, że trauma jest zapisana w ciele i może być uwalniana poprzez regulację układu nerwowego (van der Kolk, 2022; Rotschild 2014).

Sesja 6

Klientka przyszła na sesję z poczuciem, że w jej ciele jest wciąż w trybie gotowości. Mówiła, że po psychoterapii ma wrażenie, jakby jej ciało było w stanie ciągłego oczekiwania. W tej sesji zaproponowałam ponowną pracę z nerwem błędnym i chwytem poliwagalnym. Po ustaleniu moich i klientki zasobów (dłonie), ustaleniu punktów podparcia i uzyskaniu zgody na kontakt położyłam dłonie na jej ramionach. Następnie przełożyłam jedną dłoń w okolice klatki piersiowej, a drugą ułożyłam pod potylicę. W trakcie sesji wyraźnie pojawiał się rytm przyspieszenia i zatrzymania, jakby ciało nie mogło znaleźć stanu stabilności. Zachowałam uważność. Oddech stał się bardziej równy. Po uzyskaniu zgody, przeniosłam dłonie w na drugi chwyt poliwagalny obejmując po bokach twarz i szyję. Po pewnym czasie klientka zaczęła odczuwać delikatne puszczenie napięcia w ciele, a oddech stał się bardziej równy. Pojawiło się uczucie osiadania. Klientka opisała to jako jakby coś otuliło jej ciało i mogła w końcu być tu, gdzie jest. Sesję zakończyłam przy nogach domykając cały proces.

Refleksja terapeutyczna: w tej sesji widoczne było, jak trauma wpływa na układ nerwowy, utrzymując ciało w gotowości. BTCK pozwoliło na doświadczenie przejścia z mobilizacji do stanu osiadania, co jest istotne w regulacji pracy nerwu błędnego (Dana, 2021; Porges, 2020). W kontekście psychoterapii psychodynamicznej, takie doświadczenie może wspierać możliwość bycia z emocją bez konieczności natychmiastowego działania.

Sesja 7

Klientka zgłosiła, że w psychoterapii pojawiły się silne uczucia wstydu i poczucia bycia zbyt dużą. Mówiła, że ma trudność z akceptacją własnych potrzeb i często pomniejsza je w relacjach. Po ugruntowaniu siebie i po ustaleniu zasobów klientki- pośladki bezpiecznie leżące na stole, położyłam dłonie na jej ramionach. W tej sesji zdecydowałam się na pracę z przeponą wlotu klatki piersiowej. Jedną dłoń podłożyłam pod plecy na wysokość klatki piersiowej, a drugą zrobiłam kanapkę obejmując ten obszar od góry. W obszarze klatki piersiowej i ramion, wyraźnie czułam napięcie. Po kilku minutach pracy napięcie w ramionach zaczęło się rozluźniać, a klientka doświadczyła wrażenia rozszerzenia w klatce piersiowej. Pojawiło się też uczucie prawa

do zajmowania miejsca. Klientka opisała to jako ,,jakby moje ciało mówiło mi, że mam prawo być”.

Refleksja terapeutyczna: praca z ciałem w obszarze klatki piersiowej może wspierać poczucie własnej wartości i granic. W ujęciu psychodynamicznym, trauma zaniedbania często prowadzi do wewnętrznego przekonania o braku prawa do bycia (Barber i Summer, 2016), a ciało przyjmuje postawę obronną. BTCK może wspierać zmianę poprzez doświadczenie bezpieczeństwa i „przestrzeni” w ciele (Heller i LaPierre 2018; van der Kolk, 2022).

Sesja 8

Ostatnia sesja miała charakter integracyjny. Klientka powiedziała, że czuje większą stabilność w ciele, ale też zauważa, że niektóre tematy w psychoterapii nadal wywołują napięcie. Poprosiłam, aby wskazała, w swoim ciele miejsce gdzie odczuwa największe napięcie. Klientka wskazała na obszar głowy i karku. Następnie poprosiłam o wskazanie zasobu na dzisiejszą sesję- dłonie miękkie i bezpieczne. Po ugruntowaniu, znalezieniu punktów podporu i zadbanie o wygodę klientki, położyłam dłonie na jej nogach. Po kilku minutach zdecydowałam się na kontakt na potylicy i kości klinowej, a następnie przeniosłam dłonie w chwyt kołyski potylicznej. W trakcie sesji pojawiło się uczucie otwarcia w głowie, a napięcie w karku zaczęło ustępować. Sesję zakończyłam na ramionach. Na koniec klientka powiedziała, że czuje spokój oraz że ma wrażenie, że jej ciało nauczyło się odpoczywać.

Refleksja terapeutyczna: sesja ta była zamknięciem procesu BTCK w sposób, który wspiera psychoterapię psychodynamiczną. Umożliwiła klientce doświadczenie stabilności w ciele, co mogło wzmacniać możliwość przeżywania emocji i utrzymania kontaktu z samą sobą po sesjach psychoterapeutycznych.

Rozdział 6. Analiza procesu i rola BTCK w psychoterapii psychodynamicznej

W analizie ośmiu sesji można zauważyć, że BTCK działało jako narzędzie regulacji układu nerwowego i integracji doświadczeń. Klientka w trakcie procesu doświadczała napięć, które miały swoje źródło w traumie zaniedbania i depresji. W wielu momentach jej ciało pokazywało to, co trudno było wypowiedzieć słowami. Poprzez napięcie w twarzy, klatce piersiowej, miednicy czy karku. Praca z ciałem pozwalała na doświadczenie emocji w bezpiecznym kontakcie, co jest kluczowe w procesie terapeutycznym. W kontekście psychoterapii psychodynamicznej BTCK mogło pełnić rolę domknięcia procesu. Często po sesji psychodynamicznej klientka doświadczała intensywnych emocji, które trudno było zakończyć w ciele. BTCK umożliwiało powrót do stanu stabilizacji, co mogło wzmacniać zdolność do dalszej pracy psychodynamicznej. W ujęciu poliwagalnym, BTCK wspierało powrót do stanu bezpiecznego zaangażowania, co jest warunkiem umożliwiającym przeżywanie i przetwarzanie emocji (Dana, 2021; Porges, 2020). W pracy z traumą zaniedbania szczególnie ważne było budowanie poczucia bezpieczeństwa. W sesjach pojawiały się momenty, w których klientka doświadczała pustki lub rozproszenia po psychoterapii. W BTCK te stany były regulowane poprzez obecność terapeuty, delikatny dotyk i umożliwienie ciału samoregulacji. To doświadczenie mogło wzmacniać poczucie, że ciało jest miejscem, gdzie można być, a nie tylko przeżywać emocje w myślach (van der Kolk, 2022; Levine, 2022).

Rozdział 7. Wnioski

Na podstawie analizy ośmiu sesji BTCK z klientką, która jednocześnie uczestniczyła w psychoterapii psychodynamicznej, chciałabym sformułować kilka kluczowych wniosków:

1) Biodynamiczna terapia czaszkowo-krzyżowa jako wsparcie regulacji układu nerwowego

W trakcie sesji wielokrotnie pojawiały się objawy napięcia w ciele, które klientka opisywała jako zaciśnięcie, napięcie, pustka lub rozsypanie. Praca BTCK, oparta na delikatnym dotyku i obserwacji naturalnych rytmów, umożliwiała klientce powrót do stanu większej równowagi. W ujęciu poliwagalnym (Porges, 2020; Dana, 2021) jest to istotne, ponieważ trauma i chroniczny stres często utrzymują układ nerwowy w stanie gotowości lub wycofania. BTCK pozwalała klientce na przejście w stan bezpiecznego zaangażowania, co z kolei ułatwiało przeżywanie emocji w psychoterapii.

2) Dostęp do zasobów w ciele jako kotwicy i stabilizacji

Klientka wielokrotnie wskazywała na zasoby w ciele (stopy, brzuch, dłonie), które dawały jej poczucie stabilności. Praca terapeutyczna polegała na wspieraniu jej w powrocie do tych zasobów w momentach trudności. Z perspektywy somatycznej, takie kotwice pomagają w budowaniu poczucia bezpieczeństwa. To jest szczególnie ważne w pracy z traumą zaniedbania, gdzie doświadczenie stabilnej obecności i wsparcia często było w dzieciństwie niedostępne (van der Kolk, 2022; Levine, 2022).

3) Integracja emocji poprzez kontakt z ciałem

W trakcie sesji klientka doświadczała emocji, które wcześniej uciekały w myśli lub były tłumione. W BTCK emocje mogły pojawić się jako wrażenia w ciele, a następnie zostać zintegrowane poprzez oddech, ruch i puszczanie napięcia. Jest to zgodne z koncepcją traumy jako zatrzymanej energii w ciele (Levine, 2022). Dzięki temu klientka mogła przeżyć emocje bez konieczności uciekania w dysocjację lub izolację.

4) Wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa w relacji terapeutycznej

W biodynamicznym ujęciu kontakt terapeuty jest nie tylko techniką, ale przede wszystkim relacją opartą na obecności, szacunku i akceptacji. W sesjach klientka wielokrotnie podkreślała, że ważne jest dla niej bycie z kimś, kto nie ocenia i nie narzuca zmian. To doświadczenie mogło działać jako wsparcie (Porges, 2020), szczególnie w kontekście traumy zaniedbania, gdzie relacje były często niestabilne lub nieobecne. Dzięki temu klientka mogła stopniowo uczyć się, że ciało może być miejscem bezpieczeństwa.

5) BTCK jako domknięcie procesu psychoterapeutycznego

W pracy psychodynamicznej często pojawiają się momenty intensywnego przeżywania, które wymagają przepracowania i integracji. Klientka opisywała, że po sesjach psychoterapeutycznych czasami odczuwała rozproszenie lub pustkę. BTCK mogła wspierać ten proces, umożliwiając powrót do stanu stabilizacji i obecności w ciele. W ten sposób terapia czaszkowo-krzyżowa działała jako dopełnienie procesu psychoterapeutycznego, wspierając integrację doświadczeń i utrzymanie kontaktu z ciałem po sesji.

Bibliografia;

Stephen W. Porges (2020) Teoria Poliwagalna, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Deb Dana (2021) Teoria Poliwagalna w praktyce. Zestaw 50 ćwiczeń, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Roger Gilchrist (2013) Podstawy terapii czaszkowo-krzyżowej. Ujęcie biodynamiczne, Wydawnictwo Virgo

dr Laurence Heller i dr Aline LaPierre (2018) Leczenie traumy rozwojowej, Wydawnictwo Instytut Terapii Psychosomatycznej

Peter A. Levine (2022) Uleczyć Traumę, seria Terapia Traumy, Wydawnictwo Czarna Owca

Jacques P. Barber, Richard F. Summers (2016) Terapia psychodynamiczna w praktyce. Studia przypadków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Bessel Van Der Kolk (2022) Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy, Wydawnictwo Czarna Owca

Babette Rotschild (2014) Ciało pamięta. Psychofizjologia traumy i terapia osób po urazie psychicznym, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Praca wyraża opinie i doświadczenia autora. Nie stanowi porady medycznej i nie zastępuje leczenia.

Inne prace – emocje i psychoterapia

Wszystkie prace z tematu „Emocje i psychoterapia” →  ·  Wszystkie prace dyplomowe →